ዜና

ቃለ መጠይቕ ምስ አባላት መንግስቲ ኣብ ስደት ምምስራት ዝዓለመ ግብረ ሓይሊ ኤርትራዊያንን ርእይቶ ነዚ ሓሳብ ዝቓወምን

"መንግስቲ ኣብ ወጻኢ ክንተክል ኢልካ ምሕሳብ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ህዝቢ ድፍረት 'ዩ" ኢሉ ንመንግስቲ ዝድግፍ መንግስቲ ኣብ ስደት ምትካል ዝብል ሓሳብ ዝቃወምን ኣቶ ገዛኢ ኣርኣያ ካብ ካናዳ። ኣቶ ገዛኢ ነዚ ርእይቶ ዝሃበ፥ ንክልተ ኣባላት'ቲ መንግስቲ ኣብ ወጻኢ ንምምስራት ሓሳብ ዘቕርብ ዘሎ ብሸውዓተ ሰባት ዝቖመ ግብሪ ሓይሊ ርእይትኡ ኣብ ዝሓተትሉ እዋን'ዩ።  ምስ'ቶም ኣባላት ግብሪ ሓይሊ ዝተኻየደ ቃለ ምልልስን ፡ ርእይቶ ደጋፊ መንግስቲ ዝኾኑ ኣቶ ገዛኢ ኣርኣያ  ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።
tigrigna.voanews.com17h

መግለጺ ሚ/ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣብ መስርሕ ልዝብ ግድብ ህዳሴ

ኢትዮጵያ ኣብ መስርሕ ልዝብ  ዓብይ ግድብ ህዳሴ  ቤት ምኽሪ ፀጥታ  ሕቡራት  ሃገራት ኣብ ልዕሊ ክልቲአን ታሕተዎት ናይቲ ተፋሰስ ሃገራት  ተፅዕኖ ክገብር  ዘተሓሳስብ ደብዳበ ምልኣኻ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣፍሊጡ። መንግስቲ ሱዳን ንወታሃደራት ኢትዮጵያ ሒዘ ነይረ ዝበሎ እውን ኣግባብነት ዘይብሉ እዩ ክብሉ ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣቶ ዲና ሙፍቲ ኣሉታዊ መልሲ ሂቦምሉ ኣለው። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ።
tigrigna.voanews.com17h

ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ዕጡቓት ንሰላማዊያን ሰባት ምቕታሎም ናይዓይኒ መሰኻኽር ሓቢሮም

ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዞባ ካማሻ ወረዳ ሴዳል ዕጡቓት ንስቪላት ቀቲሎም  ንብረት ምዕናዎም መሰኻኽር ዓይኒ ኢና ዝበሉ ንንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም።  ነቲ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ዘረጋገፁ ሓላፊ ቢሮ ፀጥታን ህንፀት ሰላምን እቲ ክልል ኣቶ ኣብዮት ኣልቦሮ "ዕላምኦም ንህንፀት  ዓብይ ግድብ ህዳሰ  ንምዕንቃፍን  ናይቲ  ክልል  ሰላም ንምዝራግን እዩ" ኢሎም ኣለው።  ዕጡቓት ትማሊ ንሰላማዊያን ሰባት ቀቲሎም ዝበሉ ናይ ዓይኒ ምስክር ኣቶ ማቲ  ሙላቱ እቶም ዕጡቓት "ንቀያሕቲ" ሰባት ጥራሕ እናፈለዩ ካብ  ምጥቓዕ  ብተወሳኺ  ኣብ ልዕሊ ንብረት መንግስትን ውልቀሰባትን ጉድኣት ኣውሪዶም ኣለው ኢሎም።  ንሶም ንገዛእ ርእሶም ሓዊሱ ሰባት ንብረቶም ራሕሪሖም ምህዳሞም ገሊፆም።  ኣቶ ኣብዮት ነቲ መጥቓዕቲ ዝፈፀሙዎ ዕጡቓት  ዴሞክራሲያዊ  ምንቅስቓስ  ህዝብታት ጉሙዝ  እዮም እውን ክብሉ ከሲሶም ኣለው። ዝወረደ መጠን  ጉድኣት ዛጊት እንተዘይተፈለጠ እውን ካብ ስቪላትን ዕጡቓት መንግስትን ዝተቐትሉ ከምዘለው ገሊፆም። እቶም ሓላፊ ቢሮ ህንፀት ሰላምን እቲ ክልል  እቲ መጥቓዕቲ  መንነት መሰረት ዝገበረ ኣይኮነን ኢሎም ኣለው ።ኣብ ልዕሊ እቶም ዕጡቓት ስጉምቲ ይውሰድ ከምዘሎ እውን ወሲኾም ሓቢሮም።  ርእይቶ ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቓስ ህዝብታት ጉምዝ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ  ኣይሰለጠን  ።
tigrigna.voanews.com17h

ኣብ ክልል ኣምሓራ ዝተኻየዱ ሰልፊታት ሎሚ'ውን ትካላት ንግዲ ብምዕጻው ቀጺሎም ምውዓሎም ተሓቢሩ

ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ብሄረ ኣምሓራ በብከባቢኡ ይፍፀም ኣሎ ዝበሉዎ ቅትለትን  መጥቓዕታትን ዝኹንኑን ፍትሒ ዝሓቱን ሰልፍታት ሎሚ ረቡዕ'ውን  ኣብ ዝተፈላለያ  ከተማታት ክልል ኣምሓራ ከምዝቐፀለ ተፈሊጡ።   ኣብ ከተማ ባህርዳር ካልኣይ መዓልቱ ዝሓዘ ኣብዚ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ትካላት   ንግዲ ዕፅዋት ክኾኑ ከለው ምንቅስቓሳት ናይ ምድራት ኣድማ እውን ተኻይዱ ኣሎ።  ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ትማሊ ብዝሃቦ መግለፂ ኣድማ ምዕፃው ትካላት ንግዲ  ዘዋፅእ ናይ ተቓውሞ ስልቲ ኣይኮነን ምባሉ ይዝከር።
tigrigna.voanews.com17h

ጊዚያዊ ወታሃደራዊ ቤት ምኽሪ ቻድ ኣብ 18 ኣዋርሕ ናጻን ዲሞክራሲያዊን ምርጫ ከምዘካይድ ገሊጹ

መራሒ ጉጅለ ዓመፅቲ ኮይኖም ቅድሚ 31 ዓመታት ናብ መሪሕነት ዝመጹ ፕረዚደንት ቻድ ኢድሪስ ዴቢ ኢትኖ ምስ ዓመፅቲ ይዋግኡ ዝነበሩ ወታሃደራት ክዕዘቡ ኣብዝወፈርሉ እዋን ምሟቶም ተገሊጹ ።  ንሃንደበታዊ ሞት እቶም ፕረዚደንት ስዒቡ ስልጣን ዝተቆፃፀረ ቤት ምኽሪ  ወተሃደራዊ ስግግር ኣብ ውሽጢ 18 ኣዋርሕ ናፃን ዴሞክራሲያዊን ፕረዚደንት  ብምክያድ ስልጣን ንሲቪል ተመረፅቲ ከምዘረክብ ቃል ኣትዩ ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ።
tigrigna.voanews.com17h

መንግስቲ ጃፓን ብሰንኪ ለበዳ ቫይረስኮሮና አዋጅ ህጹጽ እዋን ክእውጅ ከምዝክእል ተገሊጹ

መንግስቲ ጃፓን ካልእ ዙር ለበዳ  ብምግጣሙ ኣብ ከተማታት ቶክዮን  ኦሳካን ሓድሽ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ክእውጅ ከምዝኽእል ተፈሊጡ።  'ዘ ማኒች'  ዝተባህለት ጋዜጣ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዘውጸአቶ ሕታማ ኣማሓዳሪ  ቶክዮ  ዩሪኮ ኮይከ ካብ 29 መጋቢት ክሳብ 9 ግንቦት ዝጸንሕ ህፁፅ ግዜ ክእወጅ ሓቲቶም  ኣለው።  ኣብ ጃፓን 542,467  ሰባት ብኮሮናቫይረስ ምትሓዞም ተረጋጊፁ ኣሎ። 9,682 ድማ  ተመዝጊቦም ኣለው።  ብዝተሓሓዝ ኣብ ህንዲ ኩነታት ሕጂ እውን ከቢድ ኮይኑ ቀፂሉ ኣሎ።ሎሚ  ረቡዕ ኣብ ሓደ መዓልቲ  295,041 ብኮቪድ 19 ዝተታሕዙ ሰባት ተመዝጊቦም ኣለው። ኣብቶም ዝሓለፈ ሸውዓተ ተኸታተልቲ መዓልታት ኣብ ሓደ መዓልቲ ልዕሊ  200,000 ሰባት ብኮቪድ ተታሒዞም ኣለው።
tigrigna.voanews.com18h

ቃለ መጠይቕ ምስ አባላት መንግስቲ ኣብ ስደት ንምትካል ዝዓለመ ሃገራዊ ሓይሊ ዕማም ኤርትራውያን

መንግስቲ ኣብ ስደት ንምትካል ዝዓለመ ሃገራዊ ሓይሊ ዕማም ኤርትራውያን፥ ዝሓለፈ ቀዳም ጋዜጣዊ መግለጺ ሂቡ ኔሩ። እቲ ብሸውዓተ ኤርትራውያን ዝቖመ ሓይሊ ዕማም "ቀንዲ ተልእኮኡ ኣብ ጽንሰ-ሓሳብ ኣቐሚጥዎ ዘሎ መስርሕ ምምስራት መንግስቲ ኣብ ወጻኢ፥ ባዕለ ተበግሶ ብምውሳድ ኣብ መፈጸምትኡ ንምብጻሕ'ዩ" ይብሉ ኣባላታ። ንኣቶ ሳሊሕ ዮኑስ ካብዚ ካብ ኣመሪካ: ኣቶ ሳሙኤል ኣምሃ ድማ ካብ ካናዳ ኣዘራሪብናዮም ኣለና ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ።
tigrigna.voanews.com2d

ዩኒሴፍ: ውግእ ንቆልዑ ክልል ትግራይ ሓለዋ:ትምህርቲን መግቢን ይምንጥል ምህላው ገሊጹ

ትካል ህጻናት ሕቡራት ሃገራት (ዩኒሴፍ) "ውግእ ናይ ክልል ትግራይ ንመሰል ዓሰርተታት ኣሻሓት ቆልዑ ይምንጥል ከምዘሎን ካብኡ ሰጊሩ ዝከላኸለሎም ኣካል ስለዝሳኣኑ ኣብ መጻኢ ህይወቶም ንምግማቱ ዘጽግም ሃሰያ ክሰዕበሎምን እዩ" ክብል ኣጠንቂቑ ።  ወሃቢ ቃል ትካል ህጻናት ሕቡራት ሃገራት (ዩኒሴፍ) ጀምስ ኢልደር ካብ ክልል ትግራይ ኣብ’ዚ ቀረባ ናብ ጄነቫ ተመሊሱ ኣሎ። ንሱ ኣብ መግለጺኡ ኣብ ልዕሊ ቆልዑ ትግራይ ክወርድ እዩ ኢልና ቅድሚ ኣስታት ሓሙሽተ ወርሒ ዘጠንቀቅናዮ ጸገም ሎሚ ይወርድ ኣሎ ኢሉ። ኢልደር ወሲኹ "ቆልዑ ዝሕልዎም ኣካል ስለዝሳኣኑ፣ ደቂ ኣንስትዮ ይድፈራ ከምዘለዋን፣ ጾታ መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ  ይውስኽ ከምዘሎን፣ ንኣብነት ሓደ ዩኒሴፍ ዝምውሎ ማእከል ብመሰረት ዝኣከቦ ጸብጻብ፣ ጾታ መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ ኣብ መዓልቲ ሰለስተ ጊዜ ከምዘጓንፍን በዝሒ’ቶም መጥቃዕታት ግና ካብኡ ንላዕሊ ክኾን ከምዝኽእል’ ይሕብር::" "ዝተደፈራን ኣብ ጾታ መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ ዘጋጠመንን ቆልዑ ዝህበኦ ምስክርነት ክትሰምዕ ከለኻ ዘሕምምን መግለጺ ጭካኔን ኮይኑ ኢኻ ትረኽቦ። እወ! ክሳዕ 14 ዓመት ዝኾነን ቆልዑ ከምዝተደፈራ ሰሚዔ እየ። ዕስለ ኮይኖም ዝደፈሩወን ደቂ ኣንስትዮ ከምዘለዋ’ውን ኣዝዩ ዘሰምብድ ሓበሬታ ሰሚዔ እየ።" ጀምስ ኢልደር ኣብ መግለጺኡ "ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ፣ ነቲ መጥቓዕቲ ብግልጺ ክኹንኑን ፈጸምቱ ናብ ፍርዲ ንከቅርቡዎምን" ጸዊዑ ኣሎ። ንሱ ዩኒሴፍ ነተን ጾታዊ መጥቓዕቲ ዝተፈጸመን ደቂ ኣንስትዮ ሕክምናዊን ስነ ኣእምሮኣዊን ድጋፍ ይልግስ ኣሎ ይብል። ኣብ ሞንጎ’ቲ ውግእ ተቀርቂሮም ዘለው ቆልዑ ትግራይ ብስእነት ትምህርቲን ምግብናን ይሳቀዩ ከምዘለው ወሃቢ ቃል ዩኒሴፍ ጠቂሱ ኣሎ። 1.4 ሚልዮን ቆልዑ ትግራይ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ካብ ትምህርቶም ቦኺሮም፣ ካብ ሞንጎ’ቶም ኣብ ትግራይ ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን ዝተዓዘቦምን ኣብ ሕልንኡ ተቀሪጹ ዝተረፈን፣ ኩነታት 16 ዓመት ዝዕድሚአ መርሃዊት ከምዝኾነ’ውን ሓቢሩ:: "መርሃዊት ካብ ምዕራባዊ ትግራይ፣ ንምንኣሳ ሓዋ ጸይራ 300 ኪ/ሜ ተጓዒዛ። 300 ኪ/ሜ እሞ ድማ ዝኣረገት ሸበጥ ጫማ ገይራ። ንሳ ብፊዚክስ መዳርግቲ የብላን። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ መርሃዊት ትበልዖ የብላ፣ ሙሉእ ዓመት’ውን ካብ ትምህርቲ ቦኺራ ኣላ።" ብመሰረት ፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሓይልታት ህወሓት ንመዓስከር ሰራዊት ድሕሪ ምጥቀዖም ውግእ ዝሓለፈ ሕዳር ጀሚሩ። እቲ መጥቃዕቲ ይብሉ ቀ/ሚ’ታ ሃገር፣ ንህወሓት ንምድፋእ ወፍሪ ከምዝኸፈቱ ይዛረቡ። እቲ ዝተወለዐ ውግእ ንሕርሻዊ ስራሕቲ’ውን ኣተኣጓጊሉ፣ ማእቶትን እንስሳ ዘቤትን አጥፊኡ። ሎሚ፣ ብሰንኪ’ቲ ውግእ፣ ሓረስቶት ኣብ ግራቶም ወፊሮም ክሓርሱ ዕንቅፋት ስለዝኾኖም ከቢድ ሕጽረት እኽሊ ተፈጢሩ አሎ። ዩኒሴፍ ነቶም ሓገዛት ንምብርካት ዓለምለኻዊ ደጋፍ ከምዝጽበ፣ ንቆልዑን ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ዝውዕል ትሕቲ ፍርቂ በጀት ማለት 47. 6 ሚልዮን ዶላር ከምዝተረኸበ  ገሊጹ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል::
tigrigna.voanews.com2d

ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ክልል ኣምሓራ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ተኻይዱ

ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ኣምሓራ ይፍፀምን ብሄር ተኮር እዩ ክብሉ ዝገለፁዎን ቅትለት ዝኾነኑ ሰልፈኛታት ሎማዕንቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ከተማታት ክልል ኣምሓራ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም።  ሎማዕንቲ ኣብ ከተማታት ባህርዳር፣ደብረ ማርቆስ፣ወልዲያ፣ደሴ፣ሃይቅን ካልኦት ከተማታትን እዩ ተኻይዱ።እቶም ተሳተፍቲ ብሄር ተኮር ክብሉ ዝገለፁዎ ቅትለትን ምንክልባትን ጠጠው ክብል ብምሕታት ኣብ ልዕሊ ክልል መንግስትን ፌደራል መንግስትን ናይ ተቓውሞ ድምፂ ኣስሚዖም።  እቶም ሰልፈኛታት የስምዕዎ ካብ ዝነበሩ ጭርሖታት ንኣምሓራ ምንክልባት ጠጠው ይበል፣ኣብ ልዕሊ ኣምሓራ ዝፍፀም ቅትለት ንመንግስቲ ከተሓሳስቦ ይግባእ፣ንህፃናት ምቕታልን ኣባይቲ ምፍራን ጅግንነት ኣይኮነን፣ናይ ወገነይ ደም የሕመኒ እዩ ዝብሉ ይርከቡዎም።    ኣብ ባህርዳር ኣብዝተካየደ ሰልፊ ዝተሳተፉ ሓደ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እታ ሃገር ይፍፀም ዘሎ ቅትለት ብህፁፅ ጠጠው ይበል ኢሎም።  ‘’ኣምሓራይ ፈቖዶ እናተጨፍጨፈን ብገጀራ ይቕተል ዝወፃእኹ’’ ኢሎም።ኣብ ኩለን ከተማታትዝተኻየደ ሰልፊ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ናይ ፀጥታ ፀገም ከምዝተዛዘመ ኣተሓባበርቲ ገሊፆም ኣለው።  እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ናይ ሰላም ምንስትሪ ትማሊ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት እታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ንፁሃን ዜጋታት ይወርድ ዘሎ ቅትለት ከምዘሕዘኖ ገሊፆም።  ኣብ ውሽጥን ወፃእን ዝተወደቡ ናይ ጥፍኣት ሓይልታት ዝበሎም ህዝቢ ምስ ህዝቢ ንምርፃም ሓድነት ህዝቢ ንምፍራስን ይንቀሳቐሱ ኣለው ኢሉ።  እቲ ህዝቢ ምስ ሓይልታት ፀጥታ ብምትሕብባር ነቲ ፀገም ንምፍታሕ ክረባረብ ኣለዎ ኢሉ እቲ ምንስትሪ።መንግስቲ ፀጥታ ንምዝራግ ኣብ ልዕሊ ዝንቀሳቐሱ ጉጅለታት ተኸታታሊ ስጉምቲ ብምውሳድ ልዕልነት ሕጊ ንምርግጋፅን ዘተኣማምን ሰላም ንምስፋንን ኣብ ምንቅስቓስ ከምዝርከብ ወሲኹ ሓቢሩ።  ትማልን ሎማዕንት ብዛዕባ ዝተኻየዱ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ብዝምልከት ካብ ክልል ይኹን ፌደራል መንግስቲ ዝተውሃበ ወግዓዊ መግለጺ የለን። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል::
tigrigna.voanews.com2d

ማረት: ዩኤስኤኣይዲ ብዝመደቦ ባጀት 59 ሽሕ ሜትሪክ ቶን እኽሊ ኣብ ትግራይ ከምዘከፋፈለ ገሊጹ

ዩስኤኣይዲ (ትካል ስግር ባሕሪ ግብረ ሰናይ ኣሜሪካ)፣ ብዝመደበቶ ባጀት ሓደ ቢልዮን ቅርሺ፣ 59 ሽሕ ሜትሪክ ቶን እኽሊ፣ ኣብ ትግራይ ከምዘከፋፈለ ማሕበረ ረድኤት ትግራይ (ማረት) ኣፍሊጡ። ማረት ከምዝገለጾ ‘ኣብ’ዚ ሕዚ እዋን፣ ህዝቢ’ቲ ክልል ኣብ ኣጸጋሚ ኩነታት ስለዝርከብ፣ ዩስኤኣይዲ (ትካል ስግር ባሕሪ ግብረ ሰናይ ኣሜሪካ) ብዝገበሮ ሓገዝ፣ ን2.8 ሚልዮን ሰባት፣ በብወርሑ ንዝቅጽሉ 6 ኣዋርሕ ሓገዝ መግቢ ክዋሃብ እዩ ኢሉ። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።
tigrigna.voanews.com2d