ዜና ድምጺ ኣመሪካ VOA (ትግርኛ)

ግብረመልሲ ህወሓት ንውሳነ ምውጻእ ህወሓት ካብ ዝርዝር ጉጅለ ግብረሽበራ

ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ካብ ዝርዝር ጉጅለ ግብረሽበራ ንክወጽእ ኣባላት ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሎሚ ረቡዕ ወሲኖም። ኣብ’ቲ ቤት ምኽሪ መደረ ዘስምዑ ተወካሊ መንግስቲ ኣቶ ተስፋዬ በልጅጌ "ህወሓት ካብ’ቲ ዝርዝር ንክወጽእ ካብ መንጎ ዝደረኹ ምኽንያታት ሓደ፣ ግጭታት፣ ካልእ ግጭት ከይወልዱን ካብ ቀለበት ውግእ ንምውጻእ፣ ናይ ጽልኣትን ክፍኣትን ዘርኢ ንምውጋድ ከምኡ'ውን ፖለቲካዊ ጸገማት ንምቕራፍ ሓጋዚ ስለዝኾነ እዩ" ኢሎም። ሓላፊ ውዳበ ቤት ጽሕፈት ህወሓት ኣቶ ተወልደ ገ/ጻድቕ እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ"‘ቀደሙ’ውን እንተኾነ ህወሓት ጉጅለ ግብረ ሽበራ ክባሃል ዘይነበሮ እዩ" ኢሎም ። ኣቶ ተወልደ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ "ህወሓት ምስ ካልኦት ኣሓት ውድባት ኮይኑ ዕብየት ኢትዮጵያ ዘረጋገጸ ውድብ እዩ" ኢሎም። ኣቶ ተወልደ ወሲኾም ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ሎሚ ዘሕለፎ ውሳነ "ብመንነቶምን ብፖለቲካዊ ኣረኣእየኦምን ዝተኣሰሩ ክፍትሑ፣ ናይ ክልከላ ሕጊታት ክእረሙ፣ ንብረቶምን ገንዘቦምን ዝተኣገዶም ነጻ ንክወጹ ሓጋዚ እዩ" ከምዝበሉ ተፈሊጡ ኣሎ።
tigrigna.voanews.com18h

'ኣብ ኢትዮጵያ ውዕል ሰላም እንተተገብረ'ኳ ምርመራታት መግሃስቲ ክቅጽል ኣለዎ' ኪኢላታት ሕ/ሃ

ነቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝነበረ ሕሱም ኲናት ኸብቅዕ ዝተፈረመ ስምምዕ ሰላም እቲ ኣብኡ ተፈጺሙ ዝበሃል ገበናት ኲናትን ገበናት ጸረ ሰብኣዉነትን ዝግበር ምርመራ ደው ዘብለሉ ምኽንያት የለን ክብሉ ብሕቡራት ሃገራት ዝተደገፉ መርመርቲ ኣፍሊጦም። እቲ ኣብ ሕዳር 2022 ኣብ መንጎ ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያን ተዋጋእቲ ክልል ትግራይን ዝተገብረ ስምምዕ ሰላም ኣድላይ ስጉምቲ እዩ ክብሉ መራሒ እቲ ብሕቡራት መንግስታት ዝተደገፈ ኮሚሽን ኪኢላታት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ መሃመድ ቻንደ ኦትማን ተዛሪቦም። ንቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ ኣድላይነት ምርምራ እቲ ቅድምን ድሕርን እቲ ስምምዕ ሰላም ተፈጺሙ ዝበሃል መግሃስቲ ዘላቂ ሰላም ምስ ምሉእ ምኽባር ሰብኣዊ መሰላት ንምፍጣር ኣድላይ እዩ ክብሉ ኣስሚሮምሉ እለዉ። እቲ ኮሚሽን ኣብ ዝሓለፈ መስከረም ኣብ ዘውጽኦ ፈላማይ ጸብጻቡ እቲ ኲናት ኣብ ሕዳር 2020 ኣብ ክልል ትግራይ ካብ ዝውላዕ ንደሓር ብኹሎም ወገናት ሰፉሕ መግሃስቲ ተፈጺሙ እዩ ኢሉ እዩ። መንግስቲ ኢትዮጵያን መሻርኽቱ ኤርትራን ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ገበናት ኲናትን ገበነት ጸረ ስብኣዉነትን ኢድ ኣለዎም ኢልካ ንምእማን ምኽንያት ኣሎ ክብል እዉን ኣጠንቂቁ። እቲ ሰለስተ ሰባት ዝሓቆፈ ጉጅለ በቲ ቤት ምኽሪ ኣብ መወዳእታ 2021 ቆይሙ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ መስከረም'ዉን ንተወሳኺ ሓደ ዓመት ክቕጽል ተወሲኑ። እንተኾነ ኢትዮጵያ እቲ መርመራ ኽቋ`ረጽ ምድላያ ሓያለ ዲፕሎማትን ኣምስት ኢንተርናሽናል ሓዊሱ ጉጅለታት ተሓለቅቲ ሰብኣዊ መሰላትን ስክፍተኦም ኣስሚዖም እዮም። እንተኾነ ግን እቲ ሓሳብ ንቅድሚት ንኽደፍእ ኢትዮጵያ ካብቶም 47 ኣባል መንግስታት እቲ ቤት ምኽሪ እኹል ደገፍ ክትረክብ የድልያ። ሃገራት ረቂቅ ውሳነታት ናብ ምሃብ ድምጺ ክሳብ ሓሙስ ክቅርባ ኣለወን።
tigrigna.voanews.com20h

ፓርላማ ኢትዮጵያ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ካብ ዝርዝር መዝገብ ግብረ ሽበራ ኣውፂኡዎ

ፓርላማ ኢትዮጵያ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ካብ ዝርዝር መዝገብ ግብረ ሽበራ ኣውፂኡዎ። ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሎሚ ረቡዕ 21 መጋቢት ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ግብረ-ሽበራ ኢሉ ንህወሓት ካብ ዝመደቦም ጉጅለታት ዝርዝር ሰሪዙዎ ኣሎ።ኣብ ፓርላማ ኢትዮጵያ ተፀዋዒ መንግስቲ ንነባሪ ሰላምን ንተግባሪዊነት ስምምዕ ፕሪቶርያ ኣድላይ ውሳነ እዩ ኢሎም። እዚ ውሳነ ዝተበጽሀ ንሞት ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ምኽኒያት ዝኾነ ደማዊ ግጭት ከብቅዕ ስምምዕ ሰላም ምስተፈረመ ድሕሪ ኣርባዕተ ኣዋርሕ እዩ። እዚ ናይ ሎሚ ረቡዕ ውሳነ ዝሕብሮ ኣብ መንጎ ሰበስልጣን ፌደራል መንግስቲን መሰጋገሪ ምምሕዳር ንምጥያስ ቀሪቡ ዘሎ ክልል ትግራይን ርክባት ይመሓየሽ ምህላው ዘርእይ እዩ። እቲ ውሳነ ብ61 ድምፂ ተቓውሞን ሓሙሽተ ድምፀ ትዓቅቦን ብብዝሒ ድምጺ እዩ ፀዲቑ። ህወሓት ኣብ ዝርዝር ግብረ ሽበራ ዝኣተው ኣብ ግንቦት 2021'ዩ። ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ህወሓት ኪንደያ ገብረሂይወት ንኣሶሴይትድ ፕረስ ኣብ ዝሃቦ ቃል እቲ ካብ ዝርዝር ግብረ ሽበራ ምውፃእ እቲ ስምምዕ ሰላም ናብ ቅድሚት ዝወስድ ፅቡቕ ስጉምቲ እዩ ኢሉዎ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ተፀዋዒ ሚንስትር ዝኾኑ ኣቶ ተስፋየ በልጅጌ ህወሓት ካብ ዝርዝር ግብረ ሽበራ ዝወፀሉ ምኽኒያት "ግጭታት ንካልኦት ግጭታት እናወለዱ ከይቕፀሉ ካብ ኣዙሪት ኵናት ንምውፃእን ፖለቲካዊ ፀገማት ንምፍታሕ ህወሓት ካብቲ ዝርዝር ናይ ምውፃእ ኣድላይነት ኮይኑ ተረኺቡ’’ ምባሎም ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖረሽን ፀብፂቡ። እቶም ሚንስትር ስምምዕ ሰላም ፕሪቶሪያ ፍረ የፍሪ ከምዘሎን ብዘላቒ ንምፅናዕ እቲ ናይ ውሳነ ሓሳብ ምቕራቡ ገሊፆም ኣለው ። ካብ ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ ዝተፈላለዩ ሕቶታት ቀሪቦም ሚንስትር ፍትሒ ዶክተር ጌዲዮን ጢሞቲዎስ ምላሽ ሂቦም ኣለው። "ህወሓት ንሕገ መንግስቲ ንምኽባር ምስምምዑን ዕጥቒ ንምፍታሕ ዘተባብዕ ጅምራትን ከይድታትን ስለዘርኣየን ሕጋውን ሓቋፋይን መሓውር ኣብ ምውዳብ ስለዝርከብን እዩ’’ ዝብል ካብ መልስታቶም ገሊኦም እዮም። ዶክተር ጌዲዮን ኣብቲ ክልል ኣገልግሎታት ንምብፃሕን ተምሃሮ ናብ ማእዲ ትምህርቲ ክምለሱ ብዙሕ ስራሕ የድሊ እ ዩምባሎም ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖረሽን ዜና ጸብጺቡ'ሎ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ህወሓት ኣብ ክልል ትግራይ ንዝነበረ ወታሃደራዊ ካምፕታት ብምጥቃዕ ነቲ ግጭት ጀሚሩዎ ክብል ክኸስስ ከሎ ህወሓት ብወገኑ ፌደራል መንግስቲ ኣቐዲሙ መጥቓዕቲ ክፍፅም ይዳሎ ነይሩ ክብል ይኸስስ። ኣብ ሕዳር ዝተፈረመ ስምምዕ ሰላም ንልዕሊ ሓሙሽተ ሚሊዮን ህዝቢ ተቋረፁ ዝነበረ ኮሚኒኬሽን፣ባንኪን ካልኦት መሰረታዊ ኣገልግሎታትን ክምለስ ገይሩ ኣሎ። ሕጂ ኢትዮጵያ ድሕሪ እቲ ግጭት 20 ቢሊዮን ዶላር ዘድልይ ስራሕ ዳግመ ህንፀት ኣብ ቅድሚኣ ይፅበያ ኣሎ። ኣመሪካ ብቕድሚ ትማሊ ሶኑይ ኩሎም ኣብቲ ግጭት ዝተሳተፉ ኣካላት ገበናት ኲናትን ገበናት ኣንፃር ሰብኣውነትን ፈፂሞም ክትብል ውሳነ ኣሕሊፋ ኣላ። ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ መግለፂ ኣመሪካ "ፈላይን ተባራዓይን’’ ክብል ነቒፉዎ ኣሎ።
tigrigna.voanews.com22h

ባህላዊ ኣፈላልሓ ቡን ኢትዮጵያውያን ዘርኢ ምርኢት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተኻይዱ

ባህላዊ ኣፈላልሓ ቡን ኢትዮጵያውያን ዘርኢ ምርኢት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተኻይዱ። ኣብቲ ምርኢት ናይ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኢትዮጵያ ባህላዊ ኣፈላልሓ ቡንን ክብርታቱንንዕዱማት ቀሪቡ። ነዚ ባህሊ ኣብ ዩኒስኮ ንኽምዝገብ ዝዓለመ ምድላው ምኳኑ’ውን ኣዳለውቲ እቲ ምርኢት ዋርካ ኮፊ ገልፁ። ቡን ንኢትዮጵያውያን ካብ ምንቕቓሕ ዝሓለፈ ቁጠባውን ማሕበራውን ጥቕሙ ዝለዓለ እዩ። ስድራቤታት ኮኑ ጎረባብቲ ኣብ ቡን ተኣኪቡም ማሕበራዊ ርክባቶም የማዕብሉ፣ ንዝተፈላለዩ ፀገማቶም ፍታሕ የናድዩ፣ ሓሳባት ይለዋወጡ። እዚ ኣብቲ ብባህላዊ መገዲ ዝፍላሕ ስነስርዓት ቡን ኢትዮጵያውያን ዝደጋገም ፍፃመ እዩ።
tigrigna.voanews.com23h

ዶ/ር ተወልደብርሃን ገብረእግዚኣብሄር ኣብ 83 ዕድሚኦም ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዮም

ኣብ ምርምር ሳይንስን ሓለዋ ተፈጥሮ ከባብን ልዑል ሽም ዘትረፉ ዶ/ር ተወልደብርሃን ገብረእግዚኣብሄር ኣብ 83 ዕድሚኦም ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዮም።
tigrigna.voanews.com1d

አካለ ጉዱኣት ኣባላት ሓይልታት ትግራይ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም

አካለ ጉዱኣት ኣባላት ሓይልታት ትግራይ ሎሚ ሰሉስ 'ጠሚና' ብምባል ኣብ ከተማ መቐለ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም። እዞም አካለ ጉዱኣት ተዋጋእቲ ነበር እቲ ሰልፊ ካብ ምብራቓዊ ኣንፈት ከተማ መቐለ ኲሓ መለስ ካምፓስ ካብ ዝበሃል ከባቢ ተበጊሶም ክሳብ ቤትፅሕፈት ምምሕዳር እቲ ክልል ልዕሊ 15 ኪሎሜትር ብእግሪ ተጓዒዞም ድምፆም ኣስሚዖም። ሕፁይ ፕረዚደንት ግዝያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ኣይተ ጌታቸው ረዳ "ብጅግንነት ኣካሎም ዝጎደሉ፡ መግቢ ስኢና ኢሎም ሰልፊ ክወጹ ክትርኢ ዘሕዝን`ዩ ነዚ ድማ ይቕሬታ ንሓትት ድሕሪ ምባል፣ ሕቶታኹም ካብ ፅባሕ ጀሚሩ ክንፈትሖ ኢና" ክብል ተዛሪቡ።
tigrigna.voanews.com1d

ዘተ፤ ኣብ ጉዳይ ምምስራት ግዚያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ

ግዚያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ንምምስራት ኣጋጢሙ ዘሎ ፈተናን ፖለቲዊ ኩነታት እቲ ክልል፥ዑደት ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ሒዙዎ ዝመፀ ተስፋ እንተሃሊዩን ካልእ ብዝምልከት ንኹነታት ትግራይ ብቐረባ ዝከታተሉ፡ ኣሰናዳኢ ደደቢት መዲያ ዶክተር ሃይለ ኣረፋይነ ካብ ኣስውትራሊያን ኣቶ ዳዊት ከበደ፡ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ኣውራማ ታይምስን ካብ ኢትዮጵያን ኣዘራሪብናዮም ኣለና። እዚ ቃለ ምልልስ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ግዚያዊ ኣመሓዳሪ ክልል ትግራይ ኮይኖም ቅድሚ ምርቑሖም ዝተኻየደ ቃለ ምልልስ ምዃኑ ንምዝኽኻር ንፈቱ።
tigrigna.voanews.com1d

ዕላል ምስ ኣቶ ከራር ህያቡ

ዕባይ ዒላበርዒድ ዝኾነ ኣቶ ከራር ብዛዕባ ዝዓበያላ ዒላበርዒድን ሓቋፊ ባህሊ እቲ ማሕበረሰብን ኣካፊሉና'ሎ። ኣብ መጀመርታ 90'ታት ኣብ ሱዳን ኣብ ሚድያ ዝነጥፍ ዝነበረ ኣቶ ከራር ትግርኛ:ትግረ:ብሌን ሓዊሱ ቋንቋታት ይዛረብ። ተመኩርኡ ከኻፍለና ንመደብ ኤርትራዊያን ኣብ ኣመሪካ ዓዲምናዮ ኣለና ።
tigrigna.voanews.com1d

ሚ/ጉ/ወ ኣመሪካ ኣብ ክልል ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሞም'ዮም ይብል፤ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ይነጽግ

ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንተኒ ብሊንከን፡ ኣመሪካ ኣብ እዋን`ቲ ናይ ክልተ ዓመታት ጨካን ኲናት፡ ወተሃደራት መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ፡ ሓይልታት ህወሓትን ኣምሓራን ገበናት ኲናት ፈጺሞም`ዮም ኣብ ዝብል ድምዳመ በጺሓ`ያ ኢሉ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ዘካየደ ብሊንከን፡ ብዛዕባ ምዕባለ`ቲ 3 ሕዳር 2022 ዝተበጽሐ ስምምዕ ሰላም ታሕጓሱ ብምግላጽ፡ ተሓታትነት ክህሉ`ውን ብትሪ ጸዊዑ`ሎ። ብሊንክን ኣተሓሒዙ፡ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ብሓይልታት ኢትዮጵያ ኤርትራን ኣምሓራን ገበናት ጸረ-ሰብኣውነት ምፍጻሙ ፈሊጡ`ሎ ኢሉ፡ንህወሓት ግን ኣይጠቐሰን። ኢትዮጵያ ነቲ ገበናት ኲናት ዝብል ብኣመሪካ ዝቐረባ ክሲ “ተባራዓይ መግለጺ” ክትብል ነጺጋቶ`ላ ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብቲ መግለጺኡ፡ ኣመሪካ ነቲ ኣብቲ ናይ ክልተ ዓመት ኩናት ዝተፈጸመ ገበናት እተቕርቦ ክስታታ ርትዓዊ ኣይኮነን ክብል ከሲሱ። ካብ ኤርትራ:ህወሓት ኮነ ክልል ኣምሓራ ዝተሰምዐ ሓዲሽ ግብረ-መልሲ የለን።
tigrigna.voanews.com1d

ሰነተር ጂም ሪች፤ ኣመሪካ ኣብ ጉዳይ ኲናት ክልል ትግራይ ዝተፈጸሙ ግፍዒታት ስጉምቲ ክትወስድ ይጽውዑ

ካብ ኣይዳሆ ዝተወከለን ኣባል ኮሚቴ ጉዳያት ወጻኢ ሰነት ኣመሪካ ዝኾነን ሰነተር ጂም ሪች፡ ብዛዕባ'ቲ ካብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዝቐረብ ኣብ ኲናት ኢትዮጵያ ገበናት ኲናትን ገበናት ጸረ-ስብኣውነትን ምፍጻሙ ዝጠቅስ መግለጺ፡ “እዚ ምምሕዳር`ዚ ሰብኣዊ መሰላት ቀዳምነት ፖሊሲ ወጻኢ`ዩ እናበለ ዝዛረቦ ነገር፡ ነቲ ሓቂ ዝገልጽ ስጉምቲ ምውሳድ ዝሓጽሮ`ዩ" ኢሉ። ኣንተኒ ብሊንከን ካብ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ምምላሱ ድሕሪ መዓልታት ብዛዕባ`ቲ ዝደንጎየ ውሳነ ኣብ ኲናት ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ዝተፈጸመ ዘሰካሕክሕ ግፍዕታት ተዛሪቡ`ሎ ዝበለ ሰነተር ሪች፡ እዚ ምምሕዳር`ዚ ስጉምቲ ዘይምውሳዱ፡ ነቲ ኣብ ዙርያ ዓለም ዝተፈጸመ ቀትለታዊ ግጭታት ብፍላይ ድማ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተፈጸመ ግፍዕታት፡ ኣመሪካ ትህቦ ምላሽ ዘነኣእስ`ዩ ኢሉ። እቲ ካብ ኣይዳሆ ዝተወከለ ሪፓብሊካን ሰነተር “ኣብ ኢትዮጵያ ተወሳኺ ግፍዕታት ከይፍጸምን ፈጸምቲ ተሓተቲ ከምዝኾኑ ንምንጻርን ተሪር ስጉምቲ ኣመሪካ ዝጠልብ`ዩ“ ኢሉ።
tigrigna.voanews.com1d